Iedereen kent de beelden van bootmigranten die vanuit Afrika de Middellandse Zee oversteken naar Europa. Armoede en conflict drijven Afrikanen in grote getale richting Europa, dat is het beeld. Maar is dat beeld wel juist? Wat weten we eigenlijk over migratie vanuit (en op) het Afrikaanse continent? Tijdens Afrikaweek Oude IJsselstreek vertellen migranten over hun ervaringen. En op deze pagina vind je een aantal video’s en artikelen over migratie en ervaringen van Afrikaanse migranten.

Migratie uit Afrika

Migranten aan het woord

Allemaal migranten

Wil je (nog) meer weten over migratie? Misschien vind je deze links dan interessant…

Migratie uit Afrika

Afrika wordt vaak gezien als een continent waar mensen massaal in beweging zijn vanwege armoede, droogte en geweld. Wat klopt er van dat beeld? Hoeveel Afrikaanse internationale migranten zijn er? En waar gaan zij naartoe?

Van elke 1000 Afrikanen wonen er ongeveer 29 buiten hun land (Afrika telt ruim 36 miljoen migranten op de ruim 1,2 miljoen inwoners). Zo’n 2,9 procent van de Afrikaanse bevolking is dus migrant. Voor bijvoorbeeld Europa, ligt het percentage inwoners dat internationaal migreert hoger. Veel Europeanen denken ook dat Europa een groot deel van de Afrikaanse vluchtelingen en migranten opvangt. Dat klopt niet. VN-cijfers laten zien dat ruim de helft van de Afrikaanse migranten in andere landen in Afrika verblijft. 26 procent van de Afrikaanse migranten verblijft in Europa. In toenemende mate (20 procent) migreren Afrikanen naar Azië, de Golfstaten en Noord-Amerika.


Achtergronden over migratie vanuit Afrika naar Europa, uitgelegd door NOS-correspondenten Bram Vermeulen en Arjan Noorlander. Vermeulen en Noorlander vertellen hun verhaal n.a.v de internationale top over migratie in Ivoorkust in 2017.
In het Duits (helaas niet in het Nederlands…), deze reportage van Arte over Afrikaanse migratie:
Wereldwijd wordt ruim 80 procent van de vluchtelingen en asielzoekers
in ontwikkelingslanden opgevangen. Een van de Afrikaanse landen die veel vluchtelingen opgevangen is Uganda. In 2017 ving het land 1,2 miljoen vluchtelingen op. 

Armoede, droogte en geweld zijn de belangrijkste aandrijvers van migratie vanuit Afrika naar Europa, denken veel mensen. Maar dat klopt niet, blijkt uit onderzoek.

Migranten zijn vaak niet de armste mensen. Juist door ontwikkeling en sociale veranderingen in Afrika neemt migratie toe. Ontwikkeling verandert de ideeën en de ambities van mensen en het vergroot de mogelijkheden om een reis te betalen. Dat betekent dat er vanuit Afrika meer migratie plaats zal gaan vinden – naar Europa en naar andere delen van de wereld. Onder andere de onderzoeken van Hein de Haas en Ton Dietz laten dat zien. Om hun artikelen te lezen, klik je op de afbeeldingen .

Bekijk ook video’s waarin migranten over hun ervaringen vertellen…

Migranten aan het woord

Klein-Italië’ is de bijnaam van het dorp Béguédo in Burkina Faso. Veel inwoners van het dorp woonden en werkten in Italië, hebben er familie wonen, of willen erheen om te werken.
Diary of Hunger laat de harde dagelijkse werkelijkheid zien van Afrikaanse migranten die proberen om vanuit Marokko de Spaanse enclave Melilla te bereiken.
Inwoners van migratiestad Agadez in Niger vertellen over de gevolgen die zij ondervinden van het Europese beleid om (boot)migratie vanuit Afrika tegen te gaan.Lat uit Senegal vertelt over zijn voornemen om naar Spanje te vertrekken.   
Journalist Bram Vermeulen maakte een 4-delige serie over migratie vanuit Afrika: de Trek. Vermeulen laat zien wat migratie betekent voor migranten, hun families en naasten en voor de samenlevingen waar zij uit komen. Dit is de trailer. Alle afleveringen kijk je op NPOStart.


Meer documentaires over (Afrikaanse) migranten zijn te vinden op 2doc.nl en VPRO Tegenlicht. Bijvoorbeeld:
Grenzen – Een documentaire van Jacqueline van Vugt. In Grenzen volgt zij, van grensplaats naar grensplaats, een emigratieroute van Nigeria naar Nederland.
Achterland – De weg terug naar Cuey Machar – Over kindsoldaat Kon Kelei, die de oorlog in Zuid-Soedan ontvlucht en in Nederland terecht komt. In Achterland – De weg terug… staat hij op een kruispunt in zijn leven: gaat hij terug naar Zuid-Soedan of blijft hij in Nederland?
Surprising Europe – Oegandese migrant Ssuuna Golooba waarschuwt zijn landgenoten om op het ergste voorbereid te zijn als zij naar Europa gaan. Surprising Europe is een crossmedia project met een documentaire, een televisieserie en een website (de website bestaat niet meer).
Villa vluchteling – Een documentaire over een gezin uit het Gooi dat een 17-jarige Angolese vluchteling opneemt.
Zwart geld: de toekomst komt uit Afrika – Steeds meer Afrikaanse migranten gaan naar Azië, en niet naar Europa. Deze documentaire volgt een aantal van deze migranten in hun dagelijkse levens in China.
Superfort Europa – Europa’s zuidelijke buitengrens is opgeschoven naar landen in de Sahelzone in Afrika. Bijvoorbeeld naar Niger, dat een belangrijk doorgangsland is voor migranten. Douane- en politiediensten worden er getraind in grensbewaking om migranten tegen te houden.

Allemaal migranten

De migratie van de mens over de aardbol sinds onze soort Afrika verliet. Een video van Bussiness Insider.
98 procent van de Nederlanders heeft voorouders uit het buitenland. Klik op het artikel om het te lezen.

Wil je meer weten over migratie? Misschien vind je dit dan interessante links… 

Hein de Haas, migratieonderzoeker en hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam, blogt over migratie en laat zien hoe het gepolariseerde debat over migratie vol zit met verkeerde aannames en mythen.

Op Migration Matters vind je (in het Engels) korte video’s over migratie. Aan de orde komen vragen als: ‘hoeveel mensen migreren?’, ‘waarom migreren mensen?’, ‘werken grensmuren?’ en ‘zijn smokkelaars het probleem?’

Migratiehistoricus Leo Lucassen schreef het boek Vijf eeuwen migratie in Nederland. En lees bijvoorbeeld het interview met hem op de website van Amnesty International of bekijk zijn collegereeks over migratie voor de Universiteit van Nederland.

Migranten brengen voorspoed, stelt econoom en toekomstdenker Ian Golding. Hij schreef het boek Exceptional people: How Migration Shaped our World and Will Define our Future (2011). In Tegenlicht komt hij aan het woord.